Skip to main page content

ladhrach adj.

[ladhar n. + -ach suffix; cf. eDIL ladrach]

forms

singular

nominative

  • 1830
    An Teachdaire Gaelach II 86 Chunnaic sinn dithis chaola chruaidh a’ dol seachad, ad gheal chonlaich air fear dhiubh […] agus òrd beag ladhrach na laimh.

dative, masculine

vocative, masculine

plural

nominative

  • 1976
    Bith-Eòlas 126 Na creutairean ladharach a bhios ag ithe luibhean.

genitive

dative

in predicative use

senses

    • I.1. Cloven-hoofed; also hoofed more generally, having hoofs.  

      • 1741
        Nuadhfhocloir Gaoidheilg & Beurla 78
        Do Thaobh Bheathaich nach roinn an Ionga. Whole-footed Beasts […] Do Thaobh Bheathiachin Ladhraiche, no a roinnis an ionge. Cloven-footed Beasts.
      • 1801
        Leabhraiche an t-Seann Tiomnaidh Salm 69: 31
        Agus is fearr leis an Tighearna so na damh, na tarbh òg a ta adharcach, crobhanach [fn. ladharach].
      • 1976
        Bith-Eòlas 126
        Tha e mar àbhaist aig mamailean ladhrach a bhi a’ ruith air barran nan òrdagan ladhrach aca.
      • 1984
        Gairm 126 129
        Tha sibh le chèile, a shlaodairean, falach ann an cùil air choreigin. Chan ann a dh’fhulang ur cuilbheartan a thàinig mise an-diugh. Bu ladhrach casan ur sinnsirean.

    • I.2. Split near the end in some way: clawed, pronged, forked.  

      • 16..-17..
        MacLean Poets (1979) 8
        Bhiodh na gallain bu daoire | Cruaidh sgalanta caoineil | Glac eàrr is cinn ladhrach o’n òrd.
      • 1830
        An Teachdaire Gaelach II 86
        Chunnaic sinn dithis chaola chruaidh a’ dol seachad, ad gheal chonlaich air fear dhiubh […] agus òrd beag ladhrach na laimh.
      • 1983
        Suileabhan 48
        Bha e fèir man èildear Gaidhealach a’ falbh dhan an t-searmon air Latha na Sàboind — còta ladhrach air agus aodann aige air a nighe agus fhalt aige air a chìreadh.

    • I.3. ? Perhaps referring to a physical feature or characteristic.  

      • 1892
        Popular Tales III 196
        Yes! Ghuaigean làdhraich [fn. Crump-footed, toe-ish], thou hast stolen my ox.
      • 1913
        An t-Ogha Mór 53
        Chìtear cròileagan an sid le tòic na dibhe ’nan aodainn; agus ban-uasal a’ faotuinn tàire air am bilibh neo-chneasda. An taobh eile, gheibhte aigionnach ladhrach an cùil; is cuachag, le broilleach fo leith-bhréid, a’ leaghadh fo chaog-shùla ladarna.
    • II. As a modifier.
    • II.1. With breabadair n.

    • II.1.a. A spider.  

    • II.1.b. A daddy-long-legs.  

    • II.2. With cas n.: the eponychium, the hoof capsule in a newborn calf.  

    • II.3. With geannaire n.: a claw hammer.  

    • II.4. With òrd n.: a claw hammer.  

      • 1830
        An Teachdaire Gaelach II 86
        Is mis a dhiùbhail air a cheart òrd ladhrach sin.
      • 1908
        Oiteagan o’n Iar 70
        Chuala mi ’n saor Gallda a’ glaodhaich ris an fhear bheag, chrotach, a bhiodh a’ giùlan na làr-aoil, an t-òrd ladhrach a thoirt chuige.
      • 1917
        An Deo-gréine XII No. 4. 58
        Tha òrd-ladhrach fo chrios gach té, agus tha iad a’ bristeadh uinneagan ’us dhorsan air an siubhal.
      • 1966
        DASG Fieldwork Archive Uig, Lewis 
        Òrd-ladhrach – claw hammer.
      • 1979
        Deireadh an Fhoghair 65
        Bha a chula seòrsa rud a’s a’ chiste: òrd-chlach agus òrd-ladhrach; croman, corran, ceap-bhròig, agus tairgean lùbach, ruadh leis a’ mheirg.
      • 1988
        Bùth Ailig 35
        ’S e uidheam-shaorsainneachd a fhuair mise. Bha òrd-ladhrach, sàbh, broga agus niobair air an crochadh air cairt mhòr.
      • 2006
        Dìleas Donn 27
        Am broinn a chinn chluinneadh e a ghuth a’ placadaich, a h-uile facal mar gum biodh òrd-ladhrach ga tharraing à stoc fiodha.
      • 2014
        Casan Searraich 43
        Chaidh e fhèin suas am baile agus thill e le òrd-ceàirdich, òrd-ladhrach agus sàbh garbh-fhiaclach a chosg faisg air £3.
    • III. With a modifier indicating the state, condition, etc. of the hoofs. See bog-ladhrach adj., cruaidh-ladhrach adj., etc.